Concertgebouw | Vilnius

Vilnius is de hoofdstad en tevens het culturele centrum van de Republiek Litouwen. Het vormt de thuisbasis van de professionele muziekcultuur en van de twee belangrijkste Litouwse symfonieorkesten. De stad mist een concertgebouw dat voldoet aan de wereldwijde normen voor natuurlijke akoestiek en dat een capaciteit heeft van tenminste 1.500 zitplaatsen. Het nieuwe nationale concertgebouw van Vilnius moet voldoen aan de hoogste internationale standaarden voor akoestiek, functionaliteit en logistiek en een nieuw icoon worden voor de stad.

Stad en gebouw in harmonie
Het nationale concertgebouw ‘Tautos Namai’ is ontworpen als het meest openbare gebouw van Vilnius. Het biedt, naast een prachtige ruimte voor het houden van klassieke concerten van wereldklasse, ook een bijzonder herkenningspunt voor de inwoners. Om de relatie tussen gebouw en stad aan te gaan, verbindt het zich aan alle kanten met zijn omgeving. Door de begane grond een publiek programma te geven, fungeert het gebouw als een doorlaatbaar platform op de top van de Tauras Heuvel.

Groene belofte
In het ontwerp is het groene karakter van Tauras Hill volledig teruggebracht. De begane grond van het gebouw sluit aan op de hellingen van het omliggende park. Daarvoor zijn sculpturale keerwanden met zitplaatsen gebruikt waarmee ook meteen unieke kleine zalen voor spontane voorstellingen of openluchtconcerten gecreëerd zijn. Aan de zuidkant is de verbinding tussen gebouw en park gedefinieerd door een klein plein en de Wintertuin. De Wintertuin gaat op in een verhoogd terras dat aansluit op het balkon langs de zalen en kan een potentiële verbinding van het kleine park in de richting van de straat zijn.

Concert in het park
Het gebouw heeft een boogvormig dak en biedt ruimte aan drie zalen: de grote zaal, de kleine zaal en de parkzaal. Alle zalen delen de sterke relatie met het park waardoor elk concert of optreden te ervaren is als een concert in het park. De grote zaal is verzonken in de grond waardoor er een open relatie ontstaat tussen parterre en balkonniveau. Boven het balkonniveau wordt deze transparantie voortgezet. Het maakt het interieur van de grote zaal zichtbaar voor de stad en een deel van het park. De kleine zaal is verbonden met het park door een grote glazen gevel, een theatraal raam dat vanuit het park in de zaal kijkt en andersom. De parkzaal opent naar zowel de noord- als de zuidzijde en creëert zo een visuele en fysieke verbinding door de centrale as van het gebouw. In het ontwerp dient de Parkhal als logistiek knooppunt voor publiek, gasten en dagelijkse gebruikers en heeft de potentie om te worden gebruikt voor openbare gelegenheden.

Een balkon dat aan alle kanten van het gebouw aanwezig en vijf meter boven de grond is getild, geeft bezoekers een prachtig uitzicht op Vilnius. Het heeft niet de pretentie een uitkijktoren te zijn, maar verbindt op menselijke schaal de foyers en de Parkhal met het groene landschap er omheen. Het combineert muziek met de natuur op een zeer publieke manier.

‘Tautos Namai’ is een elegante en transparante structuur die muziek, cultuur, onderwijs en gastvrijheid ademt. En die door meer dan 2.000 bezoekers tijdens een grootschalig concert kan worden ervaren, of door muzikanten als zij in alle rust studeren.

Projectdata
opgave: ontwerp nationaal concertgebouw | locatie: Vilnius Litouwen | opdrachtgever: Gemeentelijk bestuur Vilnius | programma: drie concertzalen (grote zaal 1.500 stoelen, kleine zaal 500 stoelen), restaurant, foyer, tentoonstellingsruimte, educatief centrum, winkel en logistieke ruimten | oppervlakte: 17.000 m² | ontwerp: 2019 | samenwerking: Sweco Litouwen en Nagata Acoustics