Hofplein 19 | Rotterdam

Hofplein 19, opgeleverd in 1960 en ontworpen door C.A. Abspoel, is een typerend voorbeeld van modernisme in de wederopbouwperiode. In dit tijdvak was er een groot tekort aan bouwmateriaal. Om deze reden was het verplicht om materialen te gebruiken, die niet toepasbaar waren voor woningbouw. Dit is de ontstaansreden van de glazen gordijngevel, die zo typerend was voor het oorspronkelijke ontwerp. De glazen gevel vormt bijna letterlijk een gordijn, gespannen tussen twee massieve stenen hoekpenanten en gekarakteriseerd door een sterke verticale belijning. Hiernaast ademt het gebouw in haar oorspronkelijke opzet de geest van Rotterdam: de open ruimte. Deze loopt onder het gebouw door en maakt de eerste verdieping in feite tot een opgetilde begane grond. Deze moderne monumentale opzet gaf Hofplein 19 een grandeur, passend bij het voormalige Shell hoofdkantoor, die door de verbouwing in de jaren 90 teniet is gedaan. In onze inzending voor deze besloten prijsvraag koesteren wij de oorspronkelijke kwaliteiten en vertalen dit naar een eigentijds gebruik en karakter.

Projectdata
opdracht: besloten prijsvraag | opdrachtgever: PPF | projectmanagement: NL Asset Management | architect: V8 architects | installatieadviseur: Deerns | programma: kantoor | BVO: 16.000 m2 | ontwerp: 2016

Stedenbouwkundige positie
Het aanwezige Shell tankstation is later toegevoegd en heeft een eigen dak gekregen onder de opgetilde begane grondvloer. Deze anomalie is in de loop der tijd een belangrijke identiteitsdrager van het gebouw geworden. In het ontwerp zijn deze twee belangrijke elementen; de opgetilde begane grond vloer en het dak van het tankstation, samengevoegd tot een nieuw beeldbepalend platform. Dit platform vormt de lobby van het gebouw en is met een uitnodigend en stevig gebaar toegankelijk via roltrappen vanaf het Hofplein.

Conservering en revitalisatie
De natuursteen hoeken van het gebouw bestaan uit hexagonale Travertin platen. Dit typische patroon, representatief voor de bouwperiode, wordt op grootse wijze toegepast in de nieuwe kopgevel van het gebouw aan het Hofplein. Grote ramen openen de wintertuinen achter de glasgevel.

Glasgordijn
Door toepassing van bijzonder helder en warmtewerend glas kan het oorspronkelijke glazen gordijn in volle glorie worden hersteld. Het biedt hierdoor een fantastische blik op de imponerende betonconstructie van het gebouw. Ter plaatse van de kenmerkende sprong in het platform krijgt het glazen gordijn een grote plooi. In deze plooi verbindt een wenteltrap alle verdiepingen met het balkon boven het tankstation. De grote plooi wordt uitgebreid met een reeks van kleine plooien, een glazen referentie naar de oorspronkelijk verticale belijning.

Gevel als energiecollector
In samenwerking met Deerns is het glazen gordijn ontwikkeld tot energie leverend element. De plooien in het glasgordijn werken als schoorsteen. Op natuurlijke wijze voeren ze warme lucht af en verse lucht aan. Door zonnecollectoren tussen kolommen en glas te plaatsen kan de zonnewarmte worden omgezet in vloerwarmte in de winter. Via een warmtewisselaar levert dit systeem in de zomer koeling op.